Wie straks in Velsen netjes zijn afvalstromen scheidt, wordt beloond. Wie dat verzuimt, bestraft

Velsenaren moeten hun afval veel beter gaan scheiden en dan helpt een ’prijsprikkel’ toch het best, vinden de gemeente Velsen en afvalverwerker HVC: hoe vaker je niet herbruikbaar restafval aanbiedt, hoe meer je betaalt. Inwoners van Beverwijk of Heemskerk opgelet: voor jullie gaat mogelijk hetzelfde gelden.

,,Afval bestaat niet.’’ Het is een stoer statement van de Velsense wethouder Floor Bal. Gechargeerd ook, maar het is hem om de crux te doen: ,,In ons afval zitten heel veel grondstoffen die je opnieuw kunt gebruiken.’’

Directeur Inzameling Gertjan de Waard bij de HVC Groep kan dat bevestigen. Zelfs uit de stroom huisvuil dat overblijft nadat glas, gft en drankverpakkingen er (bijvoorbeeld) al uit zijn gehaald, wint de afvalverwerker nog bruikbare grondstoffen. ,,Dat restafval is dan nog wel een keer gewassen bij ons’’, aldus De Waard, ,,maar er komt dus ook weer herbruikbaar afval uit.’’

HVC analyseerde wat Velsenaren in hun grijze bak of wijkcontainer stoppen en concludeerde dat daar ook te veel afval inzit wat er niet in thuis hoort. Van de 180 kilo aan klein restafval – dat is exclusief het grofvuil – dat een Velsens huishouden per jaar wegbrengt, bestaat alleen al een derde – 59 kilo – uit groente-, fruit-, en tuinafval. Er zit ook nog eens vijftien kilo aan papier en negen kilo aan kleding in.

(Tekst gaat door onder de foto)

Opsomming van de hoeveelheid soorten afval in een restcontainer in Velsen.

Opsomming van de hoeveelheid soorten afval in een restcontainer in Velsen.© Afbeelding HVC

Nou is het zo dat je in Velsen je afval niet overal goed kunt scheiden. Maar daar wil wethouder Bal wat aan gaan doen. Hij erkent dat als de gemeente inwoners vraagt om secuurder om te gaan met het afval, dat daar ook voorzieningen voor moeten zijn. Het betekent bijvoorbeeld dat de gemeente meer (soorten) ondergrondse containers bij hoogbouw gaat plaatsen. Verder wil de gemeente met maatwerk, uitzonderingsposities, voorlichtingscampagnes en de inzet van afvalcoaches inwoners rijp maken voor de omslag.

Splitsing

Met een splitsing van de afvaltarieven wil Velsen het aanbieden van gewoon restafval duurder maken. Wie netjes zijn afvalstromen scheidt, wordt beloond. Wie dat verzuimt, bestraft. Het vaste deel van de afvalstoffenheffing blijft bestaan en daarnaast komt een variabel tarief – per keer dat een huishouden niet herbruikbaar restafval aanbiedt.

De exacte hoogte ervan moet de gemeente nog uitrekenen. HVC-directeur De Waard verwacht dat Velsen uitkomt op zo’n tien tot twintig euro per keer, op basis van ervaringen in gemeenten die hun tarieven al eerder uitsplitsten. Als de gemeenteraad in september instemt, voert Velsen de maatregel met ingang van 2022 in.

Uitgeest en Castricum hanteren het variabele of recycletarief, ook wel diftar genoemd, sinds dit jaar. Het voorland van Velsen is dat vermoedelijk ook van Beverwijk en Heemskerk. Beide gemeenten hebben laten weten de overstap naar een recycletarief voor te bereiden. In Heemskerk is zelfs geoefend in een woonwijk, een proef die de gemeente als geslaagd beschouwt. Castricum vindt de eerste resultaten met het variabele tarief bemoedigend. HVC-directeur De Waard beaamt dat en zegt ’vergelijkbare resultaten te zien’ met andere gemeenten: overal waar het gewone huisvuil extra wordt beprijsd, slinkt de afvalberg.

(Tekst gaat door onder de foto)

Een zijlader van de HVC leegt in Velsen de gft- etensrestenbakken.

Een zijlader van de HVC leegt in Velsen de gft- etensrestenbakken.© Foto Ron Pichel

Fifty-fifty

Onomstreden is een recycletarief niet. ,,Daar moeten we eerlijk in zijn’’, onderkent wethouder Bal. Velsen liet het draagvlak in de gemeente onderzoeken. ,,Het is ongeveer fifty-fifty’’, zegt Bal.

Inwoners – en daarmee met hen lokale politici – zijn bang dat ze alleen maar duurder uit zullen zijn. Er zijn ook gemeenten die aarzelen bij het nut of het effect van een variabel afvaltarief. Zij kiezen bijvoorbeeld voor nascheiding. HVC zweert bij scheiding aan huis, bij de bron. Dat levert beter herbruikbaar afval op: zowel van gft als van pmd (plastic, metaal en drankverpakkingen). Bovendien is de werking van een variabel tarief bewezen, zegt HVC op basis van eigen onderzoek.

(Tekst gaat door onder de foto)

HVC-containers voor plastic, metaal en drankverpakkingen.

HVC-containers voor plastic, metaal en drankverpakkingen.© Foto Ron Pichel

De Volkskrant, die in 2019 is gaan spitten in het afval, kon dat toen staven. De hoeveelheid afval in gemeenten met een variabel tarief nam fors af. Daarbij zijn inwoners van ’diftargemeenten’ gemiddeld goedkoper uit. Waarbij aangetekend dat het reycletarief tot dusver vooral buiten de Randstad bestaat, waar minder hoogbouw is en afval zich dus makkelijker laat scheiden.

Op basis van de diftar-tarieven in Castricum en Uitgeest (zo’n zes euro per vuilniszak) en CBS-cijfers rekende deze krant eind vorig jaar uit dat inwoners hun afval ongeveer moeten halveren om niet meer kwijt te zijn aan hun afvalstoffenheffing. HVC zegt op dit moment geen cijfers paraat te hebben.

Punt is dat het verbranden van huisvuil steeds duurder wordt. Die kosten berekent HVC door aan gemeenten en zij op hun beurt weer aan inwoners. In Velsen moet de afvalstoffenheffing kostendekkend zijn. Hergebruik van afval is dus goedkoper. Daarnaast hebben alle Nederlandse gemeenten zich gecommitteerd aan een norm van honderd kilo onbruikbaar restafval per huishouden per jaar, met ingang van vorig jaar. Alle IJmond-gemeenten zitten daar nu fors boven: meer dan het dubbele doorgaans, of zelfs bijna het driedubbele (Beverwijk).

Dumping

Keerzijde van een variabel afvaltarief kan een verhoogd risico zijn op dumping. ,,Daar moeten we dus ook op ageren’’, kondigt Bal aan. ,,Dumping valt niet helemaal te voorkomen’’, zegt HVC-directeur De Waard, ,,en is hardnekkig. In Velsen gaat het op veel plekken heel goed. Er zijn een paar hot spots.’’

Diftar zou er ook toe leiden dat mensen hun afval tot zelfs over de gemeentegrenzen gaan weg brengen – of daar lozen. ,,Afvaltoerisme is een mythe’’, is De Waard stellig. ,,We zijn er heel alert op en het gebeurt gewoon nergens.’’

BRON: IJmuider Courant, 25-8-2021 door Robbert Minkhorst

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.